Su yumuşatma cihazı seçerken; seçimi yapılacak cihazın kullanım ömrü, iç dolgu
maddesi, ispatlanmış servis ve yedek malzeme garantisi,
cihazların rejenerasyon süreleri ve sarf malzeme tüketim miktarları sizlerin arıtma cihazı seçim
kriterleriniz olmalı, seçiminizi bir kere yapmalı ve yıllarca sorunsuz olarak kullanabilmelisiniz.
SU YUMUŞATMA CİHAZI SEÇİMİ
|
Su Yumuşatma cihazı seçiminde ham su sertliği ve kullanım yerindeki günlük/anlık ortalama tüketim esas alınır.
Anlık tüketim valf seçiminde önem kazanır.
Yumuşatma cihazının çevrim debisi; İki rejenerasyon arasında cihaz üzerinden geçecek olan yumuşatılmış su miktarıdır.
|
Su yumuşatma cihazı seçim hesapları
HİDROFOR SEÇİMİ
Piyasada; En basit şekli ile "Günlük tüketim miktarı / 4= ?? m3/h" olarak hesaplanmakla beraber
aşağıda adı geçen kriterleri göz önüne alarak yapılacak bir seçim sistemin sorunsuz olarak çalışması anlamına gelecektir.
Belirli bir kullanım
yeri ve ilgili işletme şartları için en uygun olan hidrofor tipinin
belirlenmesinde aşağıdaki kriterler dikkate alınmalıdır
* Çok kullanıcılı ve debi gereksiniminin zamana göre değişken olduğu
uygulamalarda,toplam debi gereksinimini birden
çok pompayla karşılamak doğrudur.Örneğin;toplam debi gereksiniminin
60 m3/h olduğu uygulamada tek pompalı bir hidrofor
yerine beherinin debi kapasitesi 20 m3/h olan 3 pompalı bir hidrofor
seçilmelidir.
*Yedekleme fonksiyonu arzulandığında hidroforun bir pompasının devre
dışı kalması durumunda,diğer pompalar toplam debi
gereksinimini karşılayabilecek kapasitede seçilmelidir.Örneğin; toplam
debi gereksiniminin 60 m3/h olduğu bir uygulamada tek pompalı bir hidrofor
yerine beherinin debi kapasitesi 30 m3/h olan 3 pompalı bir hidrofor
seçilmelidir.
*Pompa kapasitesinin ve kademe sayısının seçiminde, hidroforun alt ve
üst basınç işletim noktalarının,verim eğrisinin uygun bölgesinde oluşmasına
dikkat edilmelidir.
*Pompa tipinin belirlenmesinde,hidroforun çalışacağı montaj şartlarına
göre NPSH karakteristiğinin uygunluğu teyid edilmelidir.Hidroforun emiş
yapması gerekecekse bu durum siparişte belirtilerek,ilgili yapısal önlemlerin
alınması sağlanmalıdır.
*Pompa tipinin ve hidroforu oluşturan diğer yapı elemanlarının doğru
seçimi için akışkanın fiziksel ve kimyasal özellikleri dikkate alınmalıdır.
*Seçilecek membranlı deponun hacmi kullanım şartlarına bağlıdır.Kesintisiz
su kullanımının olduğu uygulamalarda veya frekans konvertörlü hidroforlarda
depo hacmi daha küçük seçilebilirken,diğer uygulamalar için mümkün olduğunca
büyük bir hacim faydalı olmaktadır.Membranlı deponun izin verilen işletme
basınç sınırı,hidrofor pompalarının sıfır debide yaratabilecekleri azami
sistem basıncından daha yüksek olmalıdır.
Hidrofor debisinin Q (m3/h) hesaplanması
Debi hesabı kullanıcı özelliklerine göre değişiktir.Örneğin bir hastane
ile bir otele veya bir iş merkezi ile bir apartmana hizmet veren hidroforların
debi hesabı farklıdır.Hidroforun kullanım amacı da debi hesabında dikkate
alınan diğer önemli bir husustur.Örneğin çok kullanıcılı bir apartmana
ait kullanma suyu hidroforunun debi hesabıyla, bir üretim hattının proses
suyunu basınçlandıran hidroforun debi hesabı birbirinden çok farklıdır..
Debi hesabında iki ana kriter vardır.Bunlardan ilki birim zamanda tüketilmesi
öngörülen su hacmi diğeri de çok kullanıcılı sistemlerdeki eşzaman faktörüdür.
Bu iki kriterin bileşimi, kullanımın en fazla olduğu bir anda gerekli
olan su debisini ifade eder ki,hidroforun debi kapasitesi bunu karşılayabilecek
şekilde seçilmelidir.
Kullanma suyu hidroforlarının debi hesabı kullanıcı sayısı,beher kullanıcı
için birim zamanda tüketilmesi öngörülen su hacmi ve eşzaman kullanım
faktörü dikkate alınarak gerçekleştirilebilmektedir.
Eşzaman kullanım faktörü,çok kullanıcılı bir sistemdeki kullanıcıların
kaç tanesinin aynı anda öngörülen miktarda su tüketebileceği olasılığını
değerlendiren bir faktördür.
Kullanıcı sayısı olarak,konutlarda yaşayan aile ve birey,işyerinde çalışan
insan,hastane ve otellerde ise kullanılan yatak sayısı gibi değerler
dikkate alınmaktadır.
Kullanma suyu hidroforunun debisinin belirlenmesinde,
A= Aile sayısı ( Daire
veya bağımsız konut sayısı)
B= Birey sayısı / aile
T= Bireyin günlük ortalama su tüketimi ( Litre / gün)
F= Eş zaman kullanım faktörü
formülü kullanılarak aşağıdaki değerlendirme yapılmaktadır.
Türkiye’de aile başına 4 veya 5 bireyin yaşadığı ve bireylerin günlük
ortalama su tüketiminin 100-300 litre/gün kadar olduğu kabul edilmektedir.
Ortalama su tüketimi yaşam standartlarına bağlıdır.
Ortalama su tüketiminin belirlenmesinde, aşağıdaki tablolardan faydalanılabilinir
|
Konutlarda
ortalama su tüketimi
|
| Toplu
konutlar |
100-150
Litre/gün/birey |
| Lüks apartmanlar |
150-200
Litre/gün/birey |
| Lüks villa
ve yazlıklar |
200-250
Litre/gün/birey |
|
Genel
yerlerdeki ortalama su tüketimi
|
| Misafirhaneler |
100-120
Litre/gün/misafir |
| Oteller
|
200-600
Litre/gün/yatak |
| Hastaneler |
250-600
Litre/gün/hasta |
| Bürolar,İşyerleri |
40-60
Litre/gün/çalışan |
| Okullar |
5-20
Litre/gün/öğrenci |
| Yatılı
okullar |
100-120
Litre/gün/öğrenci |
|
Konut (
aile ) sayısı
|
Eşzaman
kullanım faktörü
|
|
4 Daireye kadar
|
0,66
|
|
5
– 10 Daire
|
0,45
|
|
11-20
Daire
|
0,40
|
|
21-50
Daire
|
0,35
|
|
51-100
Daire
|
0,30
|
|
100
Daireden fazla
|
0,25
|
Örnek
: 160 daireli bir toplu konut yerleşim biriminde
| Q
= 160 x 4 x 150 x 0,25 = 24 m3/h |
24 m3/h lik hidrofor debisinin gerekli
olduğu söylenebilir.
Hidroforların kullanılacağı
yerin özellikleri hakkında daha detaylı bilgilerin olmadığı durumlarda
istatistiki diyagramlardan seçim yapmakta debi belirlenmesinde sıkça
kullanılan bir yöntemdir.
Diyagramlardan veya hesaplanarak
tespit edilen debi,hidroforun sahip olması gereken toplam debi kapasitesini
belirlemektedir.Ancak pompa sayısı ve dolayısıyla beher pompanın sağlaması
gereken debi değeri hakkında bir bilgi vermemektedir.
Buna göre,yukarıdaki örnek
için seçilecek çok pompalı bir hidroforun pompalarının biri hariç diğerinin
tamamı çalıştığında 24 m3/h debi elde ediyor olması gerekmektedir. Örneğin
işletim için öngörülen alt basınç değerinde ( Halt ), beheri 24 m3/h
debi verebilen 2 pompalı veya beheri 12 m3/h debi verebilen 3 pompalı
bir hidrofor doğru bir seçim olacaktır.
( DIN 1988 normuna göre çok pompalı hidroforların debi kapasiteleri
belirlenirken,pompaların en az birinin çalışmadığı durumlarda bile hidroforun
gerekli debiye ulaşabilmesi şart koşulmaktadır.)
Ancak özellikle belli kapasitelerden daha büyük hidroforların (örneğin
6 m3/h ve daha büyük) çok pompalı seçilmesinde DIN normunun öngördüğü
otomatik yedekleme özelliğinin yanı sıra işletiminde elektrik tasarrufu,yüksek
konfor ve güvenilirlik gibi başka önemli nedenler vardır.
Bu nedenle toplam debi
gereksiniminin fazla olduğu kullanma suyu hidroforlarının çok pompalı
olarak seçilmesi daha doğrudur.
Tüm hesaplamalar örnek olarak verilmiş olup, hiçbir suretle kesinlik kazandırmaz.
|